Home
Aan de Noord- en Zuidkade woonden vroeger de notabelen van Drachten, vooral in het deel nabij het assenkruis. Denk aan de grietman, notarissen, artsen, leraren en predikanten. Nu vind je er veel winkels en meer oostelijk restaurants en bars.
Bovenstaande foto van rond 1925 geeft een overzicht van de panden aan het begin van de Noordkade [Dragten]:
(gaat verder op de volgende foto)
Bovenstaande foto uit 1935 gaat verder waar de vorige was gebleven [Molendatabase en Dragten]:
Skûtsjes met lading liggen aan de Noordkade bij de Waag [Wikipedia].
Noordkade 3 en 4 rond 1825. Links het notariskantoor, daarnaast de pastorie van de Doopsgezinde kerk.
Behalve notaris was Jan Gelinde van Blom ook schrijver en dichter. In 1840 publiceerde hij De opkomst van het vlek Dragten in de provincie Friesland.
Hieronder volgt een citaat uit het boekje:
Drukkerij Laverman
Jacob Laverman
Dragten of Drachten?
Begin 20ᵉ eeuw nam men het niet zo nauw met de spelling. Op scholen leerden kinderen "Drachten" te schrijven, maar gemeente-ambtenaren gebruikten "Dragten". Laverman stelde een onderzoek in en kwam tot de conclusie dat Drachten de voorkeur verdiende.
De gemeenteraad van Smallingerland besloot daarop in de vergadering van 13 maart 1931 dat het Drachten werd.
En de courant? Die heette voortaan Drachtster Courant.
De eerste Dragtster Courant verscheen donderdag 26 mei 1864.
Uitgever Ansko Plantinus drukte in de beginjaren één keer per week dit "Weekblad voor de gemeente Smallingerland en omstreken".
In "Een kort woord vooraf" schreef de uitgever onder meer:
Ansko Plantinus
Dankzij Delpher.nl kunnen we deze eerste Dragtster Courant nog steeds lezen, evenals bijna 7.000 edities die erna verschenen!
Schipperswoningen hebben doorgaans een royale begane grond en één verdieping. Uiteraard liggen ze aan het water. Deze voormalige schipperswoning op de hoek van de Zuidkade is gebouwd rond 1800 en huisvest nu het bruine café Pietje Bell.
Aan Zuidkade 19 ligt de Grote Kerk van Drachten. Zie hier voor het aparte onderwerp over deze kerk.
Tussen 1800 en 1950 kende Drachten een bloeiende tabaksindustrie. Er waren tientallen fabriekjes voor de productie van sigaren, sigaretten, pijptabak en pruimtabak.
Een van de bekendste is de fabriek van Fokke van der Meulen aan Zuidkade 24, waar onder meer pruimtabak met de naam Drachtster Kei werd gemaakt.
Na langdurige leegstand in de jaren 90 is de voormalige fabriek omgebouwd tot kantoren en appartementen. Het is een rijksmonument.
Aan Zuidkade 25 stond de schoenmakerij van Thijs en Evert Rinsema. Zie hier voor het aparte onderwerp over deze broers.
Dit gemeentelijk monument is in 1859 gebouwd voor kuiper Jan Sierts Zoovele.
Zijn zoon liet in de achtertuin een tabaksfabriekje bouwen. Het is nog steeds te zien is als je links van de woning de parkeerplaats oploopt.
Al in 1839 stond dit herenhuis aan Zuidkade 30. In de jaren die volgden werd het menigmaal verbouwd en uitgebreid, onder meer door architect Cees Rienks de Boer.
In bijna 200 jaar tijd woonden er een touwslager, vervener, zeepzieder, oogarts, huisarts en notaris.
Het herenhuis is een gemeentelijk monument.
Miljonair Theo Zoovele (1907-1972) woonde aan Zuidkade 35. Hij was agent van de Bataafse Petroleum Maatschappij en handelde in olieproducten. Daarmee werd hij de rijkste man van Drachten.
Hij had al zijn geld belegd in suiker- en tabaksplantages in Cuba. Toen Fidel Castro in 1959 de Cubaanse economie nationaliseerde, raakte Theo alles kwijt.
Hij had beter moeten weten: in 1917 was zijn vader hetzelfde overkomen met Russische aandelen.
Zuidkade 45: De topgevelsteen uit 1737 toont het scheepje van beurtschipper Gosse Piers die op Amsterdam voer. Rechts staan de initialen van zijn vrouw Tetje Feitses.
Zuidkade 41: De gevelsteen uit 1734 toont een paard dat een rosmolen aandrijft voor het pellen van gort; zo wordt kaf van het koren gescheiden
[Molendatabase].
De initialen TS LB staan voor gortmaker Tjesse Sytses en zijn vrouw Lolkjen Berents.
Sinds 1975 is hier de Baptisten Gemeente Elim gevestigd.
Elim verwijst naar een plaats waar men tot rust kan komen tijdens een lange reis. Dus ook een plaats van rust tijdens de reis die leven heet.
Het glas-in-loodraam laat zien waar de kerk voor staat: de veelkleurigheid van de regenboog, de vredesduif met het takje, de inspiratie van het kruis en de betrokkenheid op de wereld.
De gebedsruimte met links het doopbad.
Deze stenen poort met klokgevel dateert waarschijnlijk uit de 18ᵉ eeuw. In de boog boven de doorgang zijn drie gezichten opgenomen.
De Kaden op z'n best: uitgaan, dansen, feesten, eten en drinken. Op de foto La Strada, De Buurvrouw en Tante Sientje.
Het grote pand in het midden (Noordkade 52) werd in 1869 gebouwd als herenhuis voor "Jonge Johannes" van der Meulen, kalkfabrikant en handelaar in agrarische producten. Het is een gemeentelijk monument.
Historische pakhuizen met biervaten als gevelkroon.
Pop-up terras Noord is er nu gevestigd.
Brood- en banketbakker Wietzo Kijlstra opende in 1898 een filiaal op de hoek van de Zuidkade en de Zuiderdwarsvaart, in het hoekpand waar ook herberg en café De warme hoek zat en waar later meerdere bakkers hun nering zouden hebben.
Op deze hoek waren eertijds vier herbergen gevestigd, alsmede rond 1910 de Christelijke Gereformeerde Kerk.
De gevelsteen in de nieuwbouw verwijst naar deze voorbije tijd.